Leren, ondernemen en samenwerken

Ondernemen, kun je dat leren? Wie aan ondernemerschap denkt, ziet misschien direct een energieke mkb’er voor zich, al dan niet binnen een familiebedrijf. Maar volgens Deltion College is ondernemend gedrag niet alleen weggelegd voor de telgen uit ondernemersgezinnen. Creativiteit, doorzettingsvermogen en nieuwsgierigheid: dát wil de school het liefst meegeven aan al hun studenten.

Jaap Beernink is bestuurder bij Deltion College en zegt: ‘Je hoeft geen ondernemer te zijn om ondernemend te kunnen denken. Het gaat om kansen zien, keuzes durven maken en stappen zetten, ook als je onderweg faalt. Die basis leggen, begint zeker ook in het onderwijs.’

Van ondernemer naar onderwijspartner

Jaap weet waar hij het over heeft. Hij begon zijn carrière in Twente, waar hij studeerde en aansluitend zijn eerste bedrijf oprichtte. ‘Ik heb jarenlang met veel plezier een eigen onderneming geleid. Daarna heb ik me vooral ingezet om andere ondernemers verder te helpen: indirect via de ontwikkeling van een vruchtbaar ecosysteem voor innovatie en ondernemerschap en regionale samenwerking op dat gebied, en direct via verschillende incubatie-, acceleratie- en innovatieprogramma’s voor ondernemers’, vertelt hij. Zo was hij onder meer directeur-bestuurder bij Novel-T, waar men start-ups, scale-ups en het mkb ondersteunt bij hun groei.

De overstap naar het onderwijs, inmiddels ruim anderhalf jaar geleden, voelde als een uitdagende stap. Jaap: ‘Ik verruilde een speedboot voor een groot schip. Als ondernemer ben je erg wendbaar en kan je snel schakelen. Natuurlijk kijk je naar de lange termijn, maar je beweegt veelal ook op korte termijnontwikkelingen. In het onderwijs koers je meer op langere termijn. Bewegingen zijn ook trager, maar als je beweegt kan je iets betekenen voor een volgende generatie en de regio.’

Ondernemerschap verankeren

Binnen Deltion is veel aandacht voor ondernemerschap, met specifieke opleidingen op dat gebied. Maar ook binnen andere opleidingen via een keuzedeel ‘Ondernemerschap’, waar alle studenten voor kunnen kiezen. En ondernemendheid is überhaupt onderdeel van elke studie bij Deltion College. ‘Studenten krijgen binnen elke opleiding de gelegenheid om ondernemend te zijn, ze worden aangemoedigd om zelf initiatief te tonen’, zegt Jaap. ‘Niet alleen via modules of keuzevakken, maar ook door praktijkgerichte opdrachten, stages en projecten die iets losmaken.’ Die benadering is hard nodig, vindt hij. De wereld verandert snel, en dat vraagt iets van hoe we leren. ‘Ondernemerschap zit zeker niet alleen in het schrijven van een businessplan, maar vooral in hoe iemand denkt, keuzes durft te maken en snapt dat vallen positief is als je daarna maar weer opstaat en hebt geleerd.’

Van pokébowl tot productiebedrijf

De vertaalslag van theorie naar praktijk is tastbaar en proefbaar. Letterlijk, want op de campus staan foodtrucks waar studenten hun eigen concepten uitproberen. ‘De ene week verkopen ze pokébowls, de andere keer nacho’s of broodjes gehaktbal’, vertelt Jaap. ‘Wat werkt wel? Wat verkoopt niet? Hoe bepaal je de juiste prijs? Het zijn ogenschijnlijk eenvoudige vragen, maar ze maken veel los. Zo leren studenten op een directe, ervaringsgerichte manier.’

Een ander voorbeeld: drie studenten die via het Deltion praktijkloket in contact kwamen met Blue Atlantics (vier Zwolse vrouwen die de Atlantische Oceaan over roeiden). Deze studenten maakten niet alleen een prachtige documentaire, maar koppelden daar ook hun ondernemerschap en de ontwikkeling van hun eigen bedrijf aan. Jaap vertelt: ‘Wat begon als een opdracht, groeide uit tot iets veel groters. Dat is precies wat we willen: ruimte geven aan ideeën en ambites die groter mogen worden.’

Zelf geeft Jaap ook gastlessen, onder andere bij de opleiding ‘Vakspecialist ondernemer’, een eenjarige opleiding in samenwerking met Landstede. Jaap: ‘Twee studenten wilden een nieuw fitnessconcept opzetten. Uiteindelijk bleek het idee niet haalbaar, maar ze leerden enorm veel en zijn nu bezig met andere ideeën. Het hoeft niet meteen succesvol te zijn. Sterker nog, je hoeft niet eens een bedrijf te starten om ondernemend te zijn. De ervaring, het durven proberen, dat is wat telt.’

Van pokébowl tot productiebedrijf De vertaalslag van theorie naar praktijk is tastbaar en proefbaar. Letterlijk, want op de campus staan foodtrucks waar studenten hun eigen concepten uitproberen. ‘De ene week verkopen ze pokébowls, de andere keer nacho’s of broodjes gehaktbal’, vertelt Jaap. ‘Wat werkt wel? Wat verkoopt niet? Hoe bepaal je de juiste prijs? Het zijn ogenschijnlijk eenvoudige vragen, maar ze maken veel los. Zo leren studenten op een directe, ervaringsgerichte manier.’ Een ander voorbeeld: drie studenten die via het Deltion praktijkloket in contact kwamen met Blue Atlantics (vier Zwolse vrouwen die de Atlantische Oceaan over roeiden). Deze studenten maakten niet alleen een prachtige documentaire, maar koppelden daar ook hun ondernemerschap en de ontwikkeling van hun eigen bedrijf aan. Jaap vertelt: ‘Wat begon als een opdracht, groeide uit tot iets veel groters. Dat is precies wat we willen: ruimte geven aan ideeën en ambites die groter mogen worden.’ Zelf geeft Jaap ook gastlessen, onder andere bij de opleiding ‘Vakspecialist ondernemer’, een eenjarige opleiding in samenwerking met Landstede. Jaap: ‘Twee studenten wilden een nieuw fitnessconcept opzetten. Uiteindelijk bleek het idee niet haalbaar, maar ze leerden enorm veel en zijn nu bezig met andere ideeën. Het hoeft niet meteen succesvol te zijn. Sterker nog, je hoeft niet eens een bedrijf te starten om ondernemend te zijn. De ervaring, het durven proberen, dat is wat telt.’

Ondernemendheid in de eigen organisatie

Ook binnen de eigen organisatie is Deltion College druk bezig met een ondernemende mindset. Wie initiatief en lef verwacht van studenten, moet zelf ook ruimte durven bieden om te experimenteren. Teams moeten kunnen proberen, bijsturen en leren van wat niet meteen lukt. Daarom is er onder andere een groot innovatieprogramma gelanceerd, waarmee geïnvesteerd wordt in het genereren, valideren en opschalen van ideeën en innovaties voor het onderwijs. In dit programma wordt veel gewerkt via de principes van ‘lean start-up’. ‘We starten projecten klein, testen en leren onderweg. In plaats van vooraf alles dicht te timmeren voor drie jaar, kiezen we voor thema’s en is daarbinnen ruimte voor alle ideeën’, legt Jaap uit. ‘Het programma moet een voedingsbodem zijn voor de ontwikkeling van het onderwijs van de toekomst.’

Om dat te bereiken, is een andere manier van denken nodig. Het gaat om het vinden van de juiste balans tussen vernieuwing en kwaliteit. Onderwijs moet mee kunnen bewegen, maar ook rust en herkenbaarheid bieden. Jaap legt uit: ‘We kunnen niet elk jaar het aanbod volledig aanpassen: studenten, docenten en het werkveld moeten kunnen bouwen op een stabiele basis. Niet elk idee hoeft groot te zijn, zolang het bijdraagt aan een lerende omgeving. Steeds vaker zien we dat er binnen die ruimte daadwerkelijk nieuwe initiatieven ontstaan.’

Volgens Jaap moet het onderwijs niet alleen zenden, maar minstens zoveel luisteren. ‘We willen niet aanbodgestuurd denken. Liever kijken we samen met het werkveld: wat is er nu en in de toekomst nodig, en hoe kunnen we daar samen op inspelen?’

Samenwerken met de regio

De samenwerking met bedrijven en collega-onderwijsinstellingen in de regio is hierin essentieel. ‘We willen dat onderwijs aansluit op de praktijk, dus we moeten die praktijk goed kennen’, stelt Jaap. ‘Een mooi voorbeeld is de samenwerking binnen de Makersfabriek: voor ons een prachtige plek waar wij samen met bedrijven kunnen werken aan technisch vakmanschap, creativiteit en nieuwe ideeën. Een mooie broedplaats voor het onderwijs van de toekomst.’ Vooruitkijken De ambitie voor de komende jaren is duidelijk: verder bouwen aan een cultuur waarin leren, ondernemen en samenwerken hand in hand gaan. ‘We willen concepten ontwikkelen die recht doen aan de diversiteit van studenten en sectoren’, zegt Jaap. ‘Met ruimte voor maatwerk, flexibele leerroutes en samenwerking met bedrijven die vooruit willen.’

Jaap besluit: ‘Als we een leeromgeving creëren die nieuwsgierigheid, initiatief en creativiteit aanwakkert, zorgen we ervoor dat studenten zowel goed voorbereid zijn op hun vak als op de dynamiek van de arbeidsmarkt, maatschappij en samenleving.’ \