Makers maken morgen mooier

Willen we aan volgende generaties een mooie en gezonde wereld doorgeven, dan is er werk aan de winkel. ‘We willen over naar een circulaire economie, in een klimaatadaptieve leefomgeving mét volop biodiversiteit’, zegt René Breman, initiatiefnemer van de Makersfabriek en directeur van Breman Installatiegroep.

Bij de Makersfabriek in Zwolle komen studenten, ondernemers, professionals en onderwijsinstellingen samen. Het is een plek waar vakmanschap, innovatie en ondernemerschap elkaar versterken en waar ideeën niet in presentaties blijven hangen, maar op het terrein werkelijkheid worden.

Een levend terrein vol energie

Wie het terrein aan de Ceintuurbaan betreedt, voelt het direct: dit is een plek waar gemaakt wordt. Door de industriële ramen kijk je zo de voormalige Philips-hallen in. Je ziet jonge ondernemers bouwen aan start-ups, vergaderruimtes vol praktijkgesprekken, en verzamelingen van materialen en prototypes. Overal gebeurt iets. Wat al deze activiteiten verbindt? ‘We maken de wereld van morgen zichtbaar door deze hier toe te passen’, zegt René. ‘We leren door te dóén.’De Makersfabriek is een bruisende proeftuin voor de regio, én een tastbare uitdrukking van de overtuiging dat transitie begint met actie.

Vooruitzien is organiseren voor de toekomst

Vanuit dat vooruitkijken wordt er binnen de Makersfabriek nu onderzocht of het terrein een proeftuin kan worden voor de nieuwe rechtsvorm ‘Rentmeester Vennootschap’ (RV). ‘Deze structuur, ook wel steward-ownership genoemd, stelt een maatschappelijke missie boven winstmaximalisatie’, legt René uit. ‘De zeggenschap ligt bij rentmeesters zonder financieel belang, en winst blijft in de onderneming. Als je dan toch zestig uur per week werkt, laat het dan ook iets zijn dat ertoe doet.’ De Makersfabriek werkt hierin samen met onder meer We Are Stewards, Goldschmeding Foundation, en andere regionale bedrijven. ‘Als wij als eerste stappen zetten, kunnen we waardevolle inzichten bieden aan de overheid. En uiteindelijk hopen we dat bedrijven die aantoonbaar bijdragen aan de samenleving, ook erkenning en ruimte krijgen – bijvoorbeeld via regelgeving of betere toegang tot financiering.’

Biodiversiteit als uitgangspunt

De Makersfabriek is ook letterlijk een proeftuin. In samenwerking met NL green label en Naturalis wordt gewerkt aan de ‘Tuin van Morgen’ — een biodiversiteitsproject waarbij planten, ecosystemen en leerervaringen samenkomen.

‘NL green label heeft al een nulmeting gedaan’, vertelt René. ‘Naturalis maakt nu het plan. Studenten maken straks bijenhotels of groene daken, en de plantenbakken die je al ziet, zijn pas het begin. Alles wat we hier doen, draagt bij aan leren, vergroenen en verbinden.’

Welkom Bob

Als je bij René op kantoor binnenstapt, valt hij meteen op: Bob, de humanoïde robot. Met een Breman-outfit op zijn borst en een houding die menselijk oogt, staat hij symbool voor de volgende stap in denken over werk, technologie en samenwerking. ‘We hebben straks in Nederland te weinig mensen en te veel werk’, zegt René. ‘En toch willen we in een gezonde en menselijke omgeving blijven leven. Robots kunnen daar een rol in spelen. Niet om mensen te vervangen, maar om mensen te versterken.’ Met Bob wil de Makersfabriek oefenen, leren en ontdekken: hoe kunnen technologie en vakmanschap samen optrekken? Juist dát maakt Bob geen gadget, maar een toekomstpartner. Een logische toevoeging aan een plek waar toekomst wordt gemaakt.

Clubhuis van de regio

De Makersfabriek is uitgegroeid tot een ontmoetingsplek waar onderwijs, ondernemers en overheid elkaar vinden. Dat clubhuisgevoel wordt steeds sterker. Of je nu komt voor een vergadering, een event, of om te flexwerken: je stapt binnen in een community met een gedeelde ambitie. Vanuit Hogeschool Windesheim wil het Center of Expertise Familiebedrijven zich hier vestigen. ZWINC is er al voor start-ups, DORZ kiest voor een permanente plek, en Oost NL krijgt een dependance. En als je naar de toekomst kijkt, dan is Kennispoort nu al een belangrijke partner. Vanuit dat oogpunt wordt er samen gebouwd aan een sterk regionaal ecosysteem. ‘Of je nu wil doorleren, wil experimenteren of adviseurs nodig hebt – je vindt het hier allemaal bij elkaar. En allemaal met dezelfde drive: de wereld beter achterlaten dan we hem aantroffen.’

Samen bouwen aan morgen

Ook inhoudelijk ontwikkelt de Makersfabriek zich. Met partners wordt gewerkt aan een programmalijn voor het ondernemerschap van de toekomst. Op 17 juni 2025 is er een exclusieve masterclass van Jitske Kramer, waarin ze laat zien hoe we samen kunnen werken aan sterke, wendbare communities. En binnenkort start het Makerscafé: een maandelijkse bijeenkomst waar onderwijs, ondernemers en beleid samenkomen om kennis, inzichten en praktijkverhalen te delen. ‘De focus ligt op doen’, zegt René. ‘Niet alleen denken of praten, maar écht bouwen aan de beweging van ‘ik’ naar ‘wij’. We hebben met elkaar een opgave. En hier, op de Makersfabriek, geven we daar vorm aan.’ Makers maken morgen mooier. En die morgen begint vandaag hier, in Zwolle.